werkgeven_december_2009

gen en dat de temperatuur en de zuur- graad in orde zijn. Dit hele proces vindt plaats in fermentoren, een soort grote biervaten', legt projectleider Bart van Hell uit. Daarna verwijderen de fabrieksmede- werkers – van wie het merendeel een mid- delbare of hogere laboratoriumopleiding heeft – verontreinigingen uit het product. 'Vergelijk dit met een koffiefilter: het pro- duct gaat erdoorheen en het vuil blijft achter, of omgekeerd.' HR-directeur Wijnand de Valk: 'Eigenlijk is de fabriek een keuken. Mengen, roeren, wachten: het is een veredelde vorm van koken.' Jarenlang ging het bedrijf er voetstoots van uit dat deze werkzaamheden volconti- nu moesten plaatsvinden ('het is toch levend materiaal'). Daarom werkten de mensen in de fabriek in een 5-ploegen- dienst, op alle tijdstippen van de dag en de week. Maar eigenlijk was dat niet ideaal. Niet alleen omdat het duur is om mensen 's nachts te laten werken, maar ook e schoonste lucht van Euro- pa vind je niet op een Zwit- serse bergtop, maar in de fabriek en de laboratoria van Centocor. Om te voorko- men dat de producten in aanraking komen met bacteriën, wordt de lucht hier voortdurend gezuiverd en ververst. Niet voor niets heeft het bedrijf een complete extra verdieping vol met lucht- behandelingsinstallaties. Maar daar blijft het niet bij. Medewerkers dragen speciale kleding, schoenen, haarnetjes en snormaskers. Als ze verkouden zijn, moeten ze een paar dagen ander werk doen. Alle materialen zijn volledig ont- smet en gesteriliseerd. En achter iedere deur zit een kleefstrip op de grond waar het vuil van de schoenen achterblijft. Kortom: de verslaggever die onbekom- merd een rondje door de fabriek wil maken, komt bedrogen uit. Centocor, gevestigd in Leiden, is onder- deel van de farmaceutische tak van multinational Johnson & Johnson. Het bedrijf ontwikkelt, produceert en ver- koopt geneesmiddelen. Dat gebeurt op basis van biotechnologie: het kweken van cellen die een bepaald eiwit produ- ceren dat de basis vormt voor verschil- lende typen medicijnen. Dit in tegen- stelling tot geneesmiddelen die bestaan uit synthetische – kunstmatige – ingre- diënten. Core business zijn medicijnen tegen auto-immuunziekten als reuma, psoriasis en de ziekte van Crohn. Centocor haalt daarmee wereldwijd een omzet van 7,5 miljard euro per jaar. Volcontinu De Leidse vestiging heeft circa 1.000 mensen in dienst, van wie er 330 in de fabriek werken. Zij hebben twee hoofd- taken: cellen kweken en het product opzuiveren. 'Ze zorgen ervoor dat de cel- len kunnen groeien, op tijd voedsel krij- bedrijfsreportage Nieuw rooster bespaart Centocor twee miljoen euro per jaar Het was een soort onaantastbare waarheid: medicijnen produceren vraagt een inzet van 24/7. Totdat biofarmaceutisch bedrijf Centocor ontdekte dat heel veel activiteiten helemaal niet per se 's nachts hoeven te gebeuren. Daarom geldt vanaf 1 januari een nieuw rooster, waarin het aantal nachtdiensten significant kleiner is. Verwachte besparing: twee miljoen euro per jaar. D TeksT: Dorine Van kesTeren, foTo's: Jeroen PoorTVlieT Het einde van de nachtdienst

20|21 Werk geVen nummer 6 hoeven te gebeuren. Dat was echt een eye opener', zegt De Valk. Vervolgens ont- wikkelde Centocor samen met de onder- nemingsraad een visie, met als uitgangs- punt 'dagdienst tenzij'. Besloten werd om de nachtdienst in fases af te bouwen. Vanaf 1 januari werken ruim 100 van de 330 medewerkers alleen nog overdag. In september volgt de tweede fase en het sluitstuk is eind 2010. Volledi- ge afschaffing is niet haalbaar. 'Het zal altijd nodig zijn dat een kleine groep – vermoede- lijk zo'n 5 tot 10 procent – 's nachts werkt. Anders kun je deze fabriek niet runnen.' Dat er geen vakinhoudelijke bezwaren waren was één ding, maar hoe vielen de plannen bij het personeel? Waren die zomaar bereid afstand te doen van hun riante onregelmatigheidstoeslag en rela- tief korte werkweek? Projectleider Van Hell erkent dat de medewerkers niet stonden te juichen. 'Zij moeten hun compensatie – zowel in geld als in tijd – opgeven, hun privéroutine veranderen én meer uren per week maken. Dat is natuurlijk ook niet niks.' De Valk: 'Het is ongezond en vervelend om 's nachts te werken, maar mensen willen het toch. Simpelweg omdat de condities zo goed zijn.' Om draagvlak te creëren, betrok Cento- cor de medewerkers – de ondernemings- raad voorop – bij iedere stap in het besluitvormingsproces. Zo participeerden zij bij het ontwerpen van het nieuwe rooster. Van Hell: 'Ze konden knelpunten aangeven, zowel bedrijfsmatig als omdat dit de communicatie bemoeilijkt. 'Overdag werd de dagdienst bestookt met vragen en problemen door de rest van de organisatie, terwijl de nachten relatief rustig waren. Dat vroeg om een betere spreiding', vertelt De Valk. Derde nadeel is dat 's nachts werken fysiek zwaar is, waardoor mensen op een gege- ven moment afhaken. Op dit moment heeft Centocor nog een relatief jonge populatie, maar dat gaat veranderen. 'Over tien jaar ziet de demografische opbouw er totaal anders uit. Als je naar de toekomst kijkt, moet je wel iets doen aan die nachtdiensten.' EyE opEnEr Weg met de nachtdiensten dus. Maar eerst moest het bedrijf onderzoeken of dit vaktechnisch wel mogelijk was. 'We hebben alle werkzaamheden, volgordes en tijdstippen geanalyseerd. Toen bleek dat niet alle activiteiten per se 's nachts over tien, vijftien jaar worden onze producten in China nagemaakt, tegen veel geringere kosten. We zullen dus voortdurend moeten innoveren

www.publitas.com, www.publitas.nl
werkgeven_december_2009 main